Square-tailed Drongo-cuckoo વિશે મૂળભૂત માહિતી

સ્ક્વેર-ટેલ્ડ ડ્રોંગો-કૂકૂ (Square-tailed Drongo-cuckoo), જેનું વૈજ્ઞાનિક નામ Surniculus lugubris છે, તે એક વિશિષ્ટ પ્રકારનું પક્ષી છે. આ પક્ષી તેના દેખાવમાં ડ્રોંગો (Drongo) જેવું લાગે છે, તેથી તેનું નામ ડ્રોંગો-કૂકૂ રાખવામાં આવ્યું છે.

આ પક્ષીનું કદ લગભગ ૨૨ થી ૨૪ સેમી હોય છે. તેનો મુખ્ય રંગ કાળો છે, જ્યારે તેના શરીર પર સફેદ રંગના નિશાન જોવા મળે છે, જે તેને અન્ય પક્ષીઓથી અલગ પાડે છે.

આ પક્ષીઓ મુખ્યત્વે ગાઢ જંગલો, જંગલની કિનારીઓ અને ઝાડવાળા વિસ્તારોમાં જોવા મળે છે. તેઓ ઊંચા વૃક્ષો પર રહેવાનું પસંદ કરે છે.

તેમનો મુખ્ય આહાર નીચે મુજબ છે:

• નાના કીટકો
• કેટરપિલર (ઈયળો)
• વિવિધ પ્રકારના નાના જીવડાં

આ પક્ષીઓ 'બ્રૂડ પેરાસાઈટ' તરીકે ઓળખાય છે, એટલે કે તેઓ પોતાના ઈંડા અન્ય પક્ષીઓના માળામાં મૂકે છે, જેથી બીજા પક્ષીઓ તેમના બચ્ચાઓનો ઉછેર કરે.

તેઓ ખૂબ જ ચપળ અને સતર્ક પક્ષીઓ છે. તેમનો ઉડવાનો અંદાજ ડ્રોંગો જેવો હોવાથી તેઓ ઘણીવાર અન્ય પક્ષીઓને ભ્રમિત કરી શકે છે.

આ પક્ષી હાલમાં 'લીસ્ટ કન્સર્ન' (ઓછા ચિંતાજનક) શ્રેણીમાં આવે છે, તેમ છતાં તેમના કુદરતી આવાસનું જતન કરવું જરૂરી છે.

1. આ પક્ષીનો દેખાવ ડ્રોંગો પક્ષી સાથે ખૂબ જ મળતો આવે છે.
2. તેઓ પોતાની ઓળખ છુપાવવામાં માહિર હોય છે.
3. તેમની પૂંછડીનો આકાર ચોરસ જેવો હોવાથી તેમને 'સ્ક્વેર-ટેલ્ડ' કહેવામાં આવે છે.

પક્ષી નિરીક્ષકો માટે સલાહ:

• વહેલી સવારે જંગલ વિસ્તારમાં જાઓ.
• બાયનોક્યુલર સાથે રાખો જેથી દૂરથી તેમનું નિરીક્ષણ કરી શકાય.
• તેમનો અવાજ ઓળખવા માટે ઓડિયો રેકોર્ડિંગ સાંભળીને તૈયારી કરો.

સ્ક્વેર-ટેલ્ડ ડ્રોંગો-કૂકૂ પ્રકૃતિનું એક અદભૂત સર્જન છે. પક્ષી નિરીક્ષણ દ્વારા આપણે તેમની જીવનશૈલીને વધુ સારી રીતે સમજી શકીએ છીએ અને પર્યાવરણના જતનમાં યોગદાન આપી શકીએ છીએ.