Garden Emerald ಕುರಿತು ಮೂಲ ಮಾಹಿತಿ

ಗಾರ್ಡನ್ ಎಮರಾಲ್ಡ್ (Chlorostilbon assimilis) ಎಂಬುದು ಹಮ್ಮಿಂಗ್ ಬರ್ಡ್ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದ ಪಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಪುಟ್ಟ ಹಕ್ಕಿಯು ತನ್ನ ಹೊಳೆಯುವ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಸೃಷ್ಟಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಈ ಪಕ್ಷಿಯು, ತನ್ನ ವೇಗದ ಹಾರಾಟ ಮತ್ತು ಹೂವುಗಳ ಮಕರಂದವನ್ನು ಹೀರುವ ಶೈಲಿಯಿಂದ ಪಕ್ಷಿ ಪ್ರಿಯರನ್ನು ಮಂತ್ರಮುಗ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಪೆರ್ಚರ್ ಅಥವಾ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವ ಹಕ್ಕಿಗಳ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರೂ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯವನ್ನು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಹಾರಾಡುತ್ತಲೇ ಕಳೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಪಕ್ಷಿಯು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕವಾಗಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಅಸ್ತಿತ್ವವು ಕಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಉದ್ಯಾನವನಗಳ ಸಮತೋಲನಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಗಾರ್ಡನ್ ಎಮರಾಲ್ಡ್ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ವಿವರವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಗಾರ್ಡನ್ ಎಮರಾಲ್ಡ್ ಪಕ್ಷಿಯು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದ್ದು, ಕೇವಲ 8 ರಿಂದ 9 ಸೆಂ.ಮೀ ಉದ್ದವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇದರ ದೇಹದ ಮುಖ್ಯ ಬಣ್ಣವು ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕವಾದ ಮತ್ತು ಹೊಳೆಯುವ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣವಾಗಿದೆ, ಇದು ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ರತ್ನದಂತೆ ಮಿನುಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಗರಿಗಳ ವಿನ್ಯಾಸವು ದಟ್ಟವಾದ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ಛಾಯೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಪುರುಷ ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀ ಪಕ್ಷಿಗಳ ನಡುವೆ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಇದರ ಕೊಕ್ಕು ಉದ್ದ ಮತ್ತು ತೆಳ್ಳಗಿದ್ದು, ಹೂವುಗಳ ಆಳದಿಂದ ಮಕರಂದವನ್ನು ಹೀರುವಂತೆ ರೂಪಿತವಾಗಿದೆ. ಇದರ ರೆಕ್ಕೆಗಳು ಅತೀ ವೇಗವಾಗಿ ಬಡಿಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಕಡೆ ನಿಂತು ಹಾರಾಡಲು (hovering) ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದರ ಬಾಲದ ಆಕಾರ ಮತ್ತು ಬಣ್ಣವು ಇತರ ಹಮ್ಮಿಂಗ್ ಬರ್ಡ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದು, ಇವುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ.

ಗಾರ್ಡನ್ ಎಮರಾಲ್ಡ್ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಕಾಡುಗಳು, ಮರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ತೆರೆದ ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳವರೆಗೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಈ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಮರಗಿಡಗಳು ಮತ್ತು ಹೂಬಿಡುವ ಪೊದೆಗಳು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ, ಏಕೆಂದರೆ ಇವುಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಆಶ್ರಯ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ತೋಟಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇವುಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇವುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ತೇವಾಂಶವಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತವೆ. ಮರಗಳ ಮೇಲೆ ಗೂಡು ಕಟ್ಟುವುದು ಮತ್ತು ಹೂವುಗಳ ನಡುವೆ ಅಡಗಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವುದು ಇವುಗಳ ಅಭ್ಯಾಸ. ಇವುಗಳ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವು ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯನಾಶದಿಂದಾಗಿ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಇವುಗಳ ರಕ್ಷಣೆ ಅತಿ ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿದೆ.

ಗಾರ್ಡನ್ ಎಮರಾಲ್ಡ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ಆಹಾರವೆಂದರೆ ಹೂವಿನ ಮಕರಂದ. ಇದರ ಉದ್ದನೆಯ ಕೊಕ್ಕು ಹೂವುಗಳ ಒಳಭಾಗಕ್ಕೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ತಲುಪಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳು ಮಕರಂದವನ್ನು ಹೀರುವ ಮೂಲಕ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ, ಇದು ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಬಹಳ ಒಳ್ಳೆಯದು. ಮಕರಂದದ ಜೊತೆಗೆ, ಇವುಗಳು ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದ ಕೀಟಗಳು ಮತ್ತು ಜೇಡಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ. ಪ್ರೋಟೀನ್ ಅಂಶಕ್ಕಾಗಿ ಇವುಗಳು ಈ ಸಣ್ಣ ಕೀಟಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯುತ್ತವೆ. ಹಾರಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಕೀಟಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯುವ ಇವುಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಅದ್ಭುತ. ಇವುಗಳು ದಿನಕ್ಕೆ ನೂರಾರು ಹೂವುಗಳನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಶಕ್ತಿಯ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಕ್ಕರೆ ಭರಿತ ಮಕರಂದವು ಅತಿ ಮುಖ್ಯವಾದ ಇಂಧನವಾಗಿದೆ.

ಗಾರ್ಡನ್ ಎಮರಾಲ್ಡ್ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಕಾಲವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೂವುಗಳು ಹೇರಳವಾಗಿ ಅರಳುವ ಸಮಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹೆಣ್ಣು ಪಕ್ಷಿಯು ಮರದ ಕೊಂಬೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ಎಲೆಗಳ ನಡುವೆ ಬಹಳ ಚಿಕ್ಕದಾದ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ಗೂಡನ್ನು ಕಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಗೂಡನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಜೇಡದ ಬಲೆಗಳು, ಪಾಚಿ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ನಾರುಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಹೆಣ್ಣು ಹಕ್ಕಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ಬಿಳಿ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಇಡುತ್ತದೆ. ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಕಾವು ಕೊಡುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಹೆಣ್ಣು ಪಕ್ಷಿಯೇ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಸುಮಾರು ಎರಡು ವಾರಗಳ ನಂತರ ಮರಿಗಳು ಹೊರಬರುತ್ತವೆ. ಮರಿಗಳಿಗೆ ತಾಯಿ ಪಕ್ಷಿಯು ಕೀಟಗಳು ಮತ್ತು ಮಕರಂದವನ್ನು ತಂದು ಉಣಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತಾಯಿ ಪಕ್ಷಿಯು ಗೂಡಿನ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಬಹಳ ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ಇರುತ್ತದೆ. ಮರಿಗಳು ಸುಮಾರು ಮೂರರಿಂದ ನಾಲ್ಕು ವಾರಗಳ ನಂತರ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಹಾರಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತವೆ.

ಈ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಬಹುತೇಕ ಸಮಯವನ್ನು ಹಾರಾಡುವುದರಲ್ಲೇ ಕಳೆಯುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳು ತಮ್ಮ ಪ್ರದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ ಬಹಳ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಹಮ್ಮಿಂಗ್ ಬರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಹಾರಾಟದ ವೇಗ ಮತ್ತು ದಿಕ್ಕು ಬದಲಿಸುವ ಕೌಶಲ್ಯವು ಅದ್ಭುತವಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಂತು ಹೂವುಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಬಲ್ಲವು. ಇವುಗಳ ಕೂಗು ಬಹಳ ಸಣ್ಣದಾಗಿದ್ದು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗೀಚಿದಂತಹ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳು ಲವಲವಿಕೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಒಂದು ಹೂವಿನಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಹೂವಿಗೆ ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಹಾರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುವುದೇ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಅನುಭವ.

ಪ್ರಸ್ತುತ, ಗಾರ್ಡನ್ ಎಮರಾಲ್ಡ್ ಹಕ್ಕಿಗಳು 'ಕಡಿಮೆ ಗಮನ ಹರಿಸಬೇಕಾದ' (Least Concern) ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅರಣ್ಯನಾಶ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯು ಇವುಗಳ ಆವಾಸಸ್ಥಾನದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತಿದೆ. ಕೀಟನಾಶಕಗಳ ಅತಿಯಾದ ಬಳಕೆ ಇವುಗಳ ಆಹಾರ ಮೂಲಗಳಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಇವುಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ನಾವು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಬೇಕು ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಸರವನ್ನು ಉಳಿಸಬೇಕು. ಪರಿಸರ ಸಮತೋಲನದಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಪಾತ್ರ ಮಹತ್ತರವಾದುದರಿಂದ, ಇವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೂ ಈ ಸುಂದರ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಡುವುದು ನಮ್ಮ ಜವಾಬ್ದಾರಿ.

1. ಇವುಗಳು ಕೇವಲ 8-9 ಸೆಂ.ಮೀ ಉದ್ದವಿದ್ದು, ಅತೀ ಸಣ್ಣ ಹಕ್ಕಿಗಳಾಗಿವೆ.
2. ಇವುಗಳು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತಲ್ಲೇ ಹಾರಾಡುವ (hovering) ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿವೆ.
3. ಇವುಗಳ ರೆಕ್ಕೆಗಳು ಸೆಕೆಂಡಿಗೆ ಹಲವು ಬಾರಿ ಬಡಿಯುತ್ತವೆ.
4. ಇವುಗಳು ಹೂವುಗಳ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ.
5. ಹೆಣ್ಣು ಹಕ್ಕಿಗಳು ಮಾತ್ರ ಗೂಡಿನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊರುತ್ತವೆ.
6. ಇವುಗಳು ಮಕರಂದದ ಜೊತೆಗೆ ಸಣ್ಣ ಕೀಟಗಳನ್ನು ಸಹ ಭಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ.

ಗಾರ್ಡನ್ ಎಮರಾಲ್ಡ್ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ತೋಟಗಳು ಅಥವಾ ಹೂಬಿಡುವ ಪೊದೆಗಳಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ಅಥವಾ ಸಂಜೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೋಗುವುದು ಉತ್ತಮ. ಇವುಗಳ ವೇಗದ ಹಾರಾಟವನ್ನು ಗಮನಿಸಲು ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಬೈನಾಕ್ಯುಲರ್ ಬಳಸುವುದು ಸೂಕ್ತ. ಇವುಗಳು ಹೂವುಗಳ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವುದರಿಂದ ಫೋಟೋಗ್ರಫಿಗೆ ಇದು ಉತ್ತಮ ಅವಕಾಶ. ಸದ್ದಿಲ್ಲದೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಇವುಗಳು ಬಹಳ ಚಟುವಟಿಕೆಯುಳ್ಳವು ಮತ್ತು ಬೇಗನೇ ಹೆದರುತ್ತವೆ. ಹೂಬಿಡುವ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯ ತೋಟದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುವ ಮೂಲಕ ಈ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಅಂಗಳಕ್ಕೆ ಆಕರ್ಷಿಸಬಹುದು. ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಹಾನಿಯಾಗದಂತೆ ಎಚ್ಚರ ವಹಿಸಿ ಮತ್ತು ದೂರದಿಂದಲೇ ಇವುಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಆನಂದಿಸಿ.

ಗಾರ್ಡನ್ ಎಮರಾಲ್ಡ್ ಪಕ್ಷಿಯು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಒಂದು ಸುಂದರ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಜೀವಿಯಾಗಿದೆ. ಇದರ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣ, ವೇಗದ ಹಾರಾಟ ಮತ್ತು ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ನೀಡುವ ಕೊಡುಗೆಯು ನಮ್ಮನ್ನು ಬೆರಗುಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದ ಈ ಹಕ್ಕಿ, ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ನಾವು ನಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಇಂತಹ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸಬಹುದು. ಇವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಇವುಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಕೈಜೋಡಿಸುವುದು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಪಕ್ಷಿ ಪ್ರೇಮಿಗಳಾದ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ಈ ಅದ್ಭುತ ಪಕ್ಷಿಯನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಕಣ್ಣಾರೆ ನೋಡುವ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕರೆ, ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಅದರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಆನಂದಿಸಿ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಜೀವ ಸಂಕುಲಗಳು ಇದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ನಮ್ಮ ಪರಿಸರವು ಸುಂದರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ಉಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯ.