Mexican Jay ಕುರಿತು ಮೂಲ ಮಾಹಿತಿ

ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ಜೇ (Mexican Jay), ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ Aphelocoma wollweberi ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಈ ಪಕ್ಷಿಯು ಕಾರ್ವಿಡೆ (Corvidae) ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಅದ್ಭುತವಾದ ಪಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ನೈಋತ್ಯ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮೆಕ್ಸಿಕೋದ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ಈ ಪಕ್ಷಿಯು ತನ್ನ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ವರ್ತನೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಇವು 'ಪರ್ಚಿಂಗ್ ಬರ್ಡ್ಸ್' (Perching Birds) ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರುತ್ತವೆ. ಈ ಪಕ್ಷಿಗಳು ತಮ್ಮ ಗುಂಪಿನೊಂದಿಗೆ ಬದುಕುವುದನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ಜೇಗಳು ಕೇವಲ ತಮ್ಮ ಬಣ್ಣದಿಂದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ತಮ್ಮ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಕರಕಶ ಧ್ವನಿಯಿಂದಲೂ ಪಕ್ಷಿಪ್ರಿಯರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ದೇಹದ ಬಣ್ಣ ನೀಲಿ ಮತ್ತು ಬೂದು ಬಣ್ಣದ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿದ್ದು, ನೋಟಕ್ಕೆ ತುಂಬಾ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಈ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ನಾವು ವಿವರವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಲಿದ್ದೇವೆ.

ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ಜೇ ಪಕ್ಷಿಯು ಸುಮಾರು 27 ರಿಂದ 32 ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್ ಉದ್ದವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇದರ ದೇಹದ ಮುಖ್ಯ ಬಣ್ಣ ನೀಲಿ (Blue) ಆಗಿದ್ದು, ಬೆನ್ನಿನ ಭಾಗ ಮತ್ತು ರೆಕ್ಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೂದು (Grey) ಬಣ್ಣದ ಛಾಯೆಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇವುಗಳ ತಲೆಯ ಭಾಗವು ಗಾಢವಾದ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಕಣ್ಣಿನ ಸುತ್ತಲೂ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಕೊಕ್ಕು ಬಲಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದು, ಕಠಿಣವಾದ ಬೀಜಗಳು ಮತ್ತು ಕೀಟಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳ ಕಾಲುಗಳು ಬಲವಾಗಿದ್ದು, ಮರದ ಕೊಂಬೆಗಳ ಮೇಲೆ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲು (Perching) ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿವೆ. ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಪಕ್ಷಿಗಳು ನೋಡಲು ಬಹುತೇಕ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ, ಇದು ಈ ಪ್ರಭೇದದ ವಿಶೇಷತೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳ ಬಾಲವು ದೇಹದ ಗಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಉದ್ದವಾಗಿದ್ದು, ಹಾರುವಾಗ ಸಮತೋಲನ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳ ಗರಿಗಳು ದಟ್ಟವಾಗಿದ್ದು, ಶೀತ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲೂ ದೇಹದ ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ.

ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ಜೇಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕಾದ ಅರಿಜೋನಾ, ನ್ಯೂ ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ರಾಜ್ಯಗಳ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಇವು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಓಕ್ (Oak) ಮತ್ತು ಪೈನ್ (Pine) ಮರಗಳು ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತವೆ. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಸುಮಾರು 1,500 ರಿಂದ 3,000 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಇವುಗಳಿಗೆ ನೆಚ್ಚಿನ ತಾಣಗಳಾಗಿವೆ. ಇವು ತಮ್ಮ ಆವಾಸಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಮರಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗೂಡುಕಟ್ಟುತ್ತವೆ. ಕೇವಲ ಅರಣ್ಯಗಳಲ್ಲದೆ, ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಮಾನವ ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸಮೀಪವಿರುವ ತೋಟಗಳಲ್ಲೂ ಇವುಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇವು ವಲಸೆ ಹೋಗುವ ಪಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ವರ್ಷವಿಡೀ ಒಂದೇ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸುವ ಸ್ಥಿರ ಪಕ್ಷಿಗಳಾಗಿವೆ. ತಮ್ಮ ಆವಾಸಸ್ಥಾನದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಇವು ಅತ್ಯಂತ ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ಬದುಕುತ್ತವೆ.

ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ಜೇಗಳು ಸರ್ವಭಕ್ಷಕಗಳಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಯು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಬೀಜಗಳು, ಹಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ಕೀಟಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಓಕ್ ಮರದ ಕಾಯಿಗಳು (Acorns) ಇವುಗಳ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ಆಹಾರವಾಗಿದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇವು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಹುಳುಗಳು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಕ್ರಿಮಿ-ಕೀಟಗಳನ್ನು ಬೇಟೆಯಾಡಿ ತಿನ್ನುತ್ತವೆ. ಚಳಿಗಾಲಕ್ಕಾಗಿ ಇವು ಆಹಾರವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡುವ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಇವುಗಳು ತಮ್ಮ ಆಹಾರವನ್ನು ಮಣ್ಣಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಮರದ ಪೊಟರೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಚ್ಚಿಟ್ಟು, ನಂತರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಈ ವರ್ತನೆಯು ಅರಣ್ಯದ ಮರುಪೂರಣಕ್ಕೆ (ಅಂದರೆ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಹರಡಲು) ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇವು ಕೇವಲ ಸಸ್ಯಹಾರಿಗಳಲ್ಲ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಸಹ ತಿನ್ನುತ್ತವೆ.

ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ಜೇಗಳ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಅತ್ಯಂತ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಇವು ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಬದುಕುವುದರಿಂದ, ಗೂಡುಕಟ್ಟುವಾಗ ಇಡೀ ಗುಂಪಿನ ಸದಸ್ಯರು ಸಹಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೆಣ್ಣು ಪಕ್ಷಿಯು ಮರದ ಕೊಂಬೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕಡ್ಡಿಗಳು, ಹುಲ್ಲು ಮತ್ತು ಬೇರುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಬಟ್ಟಲಿನಾಕಾರದ ಗೂಡನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣು ಪಕ್ಷಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 3 ರಿಂದ 5 ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಇಡುತ್ತದೆ. ಮೊಟ್ಟೆಗಳು ತಿಳಿ ಹಸಿರು ಅಥವಾ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ವಿಶೇಷತೆಯೆಂದರೆ, ಕೇವಲ ತಾಯಿ ಪಕ್ಷಿಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಗುಂಪಿನ ಇತರ ಸದಸ್ಯರು ಕೂಡ ಮರಿಗಳಿಗೆ ಆಹಾರ ತರಲು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು 'ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಬ್ರೀಡಿಂಗ್' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮರಿಗಳು ಸುಮಾರು 20 ರಿಂದ 25 ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಗೂಡಿನಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಹಾರಲು ಕಲಿಯುತ್ತವೆ.

ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ಜೇಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಮತ್ತು ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಪಕ್ಷಿಗಳು. ಇವು ತಮ್ಮ ಗುಂಪಿನ ಸದಸ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಸದಾ ಸಂವಹನ ನಡೆಸುತ್ತವೆ. ಇವು ಹೊರಡಿಸುವ ಧ್ವನಿಗಳು ತುಂಬಾ ಜೋರಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅಪಾಯದ ಸೂಚನೆ ನೀಡಲು ಇವು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಕೂಗುಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳು ಬಹಳ ಚುರುಕಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಬೇರೆ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಅಥವಾ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಇವುಗಳ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರೆ, ಇವು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಓಡಿಸುತ್ತವೆ. ಆಟವಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಮರದ ಕೊಂಬೆಗಳ ನಡುವೆ ಹಾರಾಡುವುದು ಇವುಗಳ ದಿನಚರಿಯಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳ ಸಾಮಾಜಿಕ ರಚನೆಯು ತುಂಬಾ ಬಲವಾಗಿದ್ದು, ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಗುಣವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತ, ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ಜೇಗಳು 'ಕಡಿಮೆ ಕಾಳಜಿ' (Least Concern) ಇರುವ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಅಂದರೆ, ಇವುಗಳ ಸಂತಾನವು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅರಣ್ಯನಾಶ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಇವುಗಳ ಆವಾಸಸ್ಥಾನದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು. ಇವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅರಣ್ಯಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಇವು ಬೀಜ ಪ್ರಸರಣಕಾರರಾಗಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುವುದರಿಂದ, ಇವುಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯು ಪರಿಸರದ ಸಮತೋಲನಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.

1. ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ಜೇಗಳು ಬಹಳ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಪಕ್ಷಿಗಳಾಗಿದ್ದು, ಕಠಿಣ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿವೆ.
2. ಇವು ಸಹಕಾರದಿಂದ ಗೂಡುಕಟ್ಟುವ ಮತ್ತು ಮರಿಗಳನ್ನು ಸಾಕುವ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
3. ತಮ್ಮ ಆಹಾರವನ್ನು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಬಚ್ಚಿಟ್ಟು, ನಂತರ ಅದನ್ನು ಹುಡುಕಿ ತಿನ್ನುವ ಜ್ಞಾಪಕಶಕ್ತಿ ಇವುಗಳಿಗಿದೆ.
4. ಇವುಗಳ ಧ್ವನಿಯು ಇತರ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದು, ದೂರದಿಂದಲೇ ಇವುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು.
5. ಈ ಪಕ್ಷಿಗಳು ವರ್ಷವಿಡೀ ಒಂದೇ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ 'ಸ್ಥಿರ ಪಕ್ಷಿಗಳು'.

ನೀವು ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ಜೇಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಬಯಸಿದರೆ, ಅರಿಜೋನಾ ಅಥವಾ ಮೆಕ್ಸಿಕೋದ ಎತ್ತರದ ಓಕ್ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವುದು ಉತ್ತಮ. ಇವುಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ಮುಂಜಾನೆಯ ಸಮಯ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಇವು ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವುದರಿಂದ, ನೀವು ಒಂದು ಪಕ್ಷಿಯನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಇರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಬೈನಾಕ್ಯುಲರ್ ಬಳಸುವುದು ಇವುಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿರದಿಂದ ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇವು ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಅಷ್ಟು ಹೆದರುವುದಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಅತಿಯಾದ ಶಬ್ದ ಮಾಡದೆ ಶಾಂತವಾಗಿರುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು. ಇವುಗಳ ವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂವಹನವನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದು ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಕರಿಗೆ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಅನುಭವವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ಜೇ (Aphelocoma wollweberi) ಪ್ರಕೃತಿಯ ಒಂದು ಸುಂದರ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿವಂತ ಸೃಷ್ಟಿ. ನೀಲಿ ಮತ್ತು ಬೂದು ಬಣ್ಣದ ಈ ಪಕ್ಷಿಯು ತನ್ನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದುಕಿನ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾಣಿ ಪ್ರಪಂಚದ ಸಹಬಾಳ್ವೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿ, ಗೂಡುಕಟ್ಟುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಗುಂಪಿನ ಸಹಕಾರವು ಇವುಗಳನ್ನು ಇತರ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ನಾವು ನಮ್ಮ ಪರಿಸರವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಮಾತ್ರ ಇಂತಹ ಸುಂದರ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮುಂಬರುವ ಪೀಳಿಗೆಗೂ ನೋಡಲು ಸಿಗುತ್ತವೆ. ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಣೆಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ಹವ್ಯಾಸವಲ್ಲ, ಅದು ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಒಂದು ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ಜೇಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಈ ಮಾಹಿತಿ ನಿಮಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇವೆ. ಮುಂದಿನ ಬಾರಿ ನೀವು ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೋದಾಗ ಈ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಲು ಮರೆಯದಿರಿ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಈ ಅದ್ಭುತ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಗೌರವಿಸುವುದು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ.