Red-shafted Flicker

ರೆಡ್-ಶಾಫ್ಟೆಡ್ ಫ್ಲಿಕರ್ (Colaptes cafer) ಎನ್ನುವುದು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಒಂದು ಸುಂದರವಾದ ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಮರದ ಕೆತ್ತನೆ ಹಕ್ಕಿಯ ಪ್ರಭೇದವಾಗಿದೆ. ಇದು 'ವುಡ್‌ಪೆಕರ್' ಅಥವಾ ಮರದ ಕೆತ್ತನೆ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಈ ಪಕ್ಷಿಯು ತನ್ನ ಬಣ್ಣದ ಗರಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ನಡವಳಿಕೆಗಳಿಂದ ಪಕ್ಷಿ ಪ್ರೇಮಿಗಳ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮರಗಳ ಮೇಲೆ ವಾಸಿಸುವ ಮತ್ತು ಮರದ ಕಾಂಡಗಳಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡು ಚಲಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ರೆಡ್-ಶಾಫ್ಟೆಡ್ ಫ್ಲಿಕರ್ ಪಕ್ಷಿಗಳು ತಮ್ಮ ಆಕರ್ಷಕ ನೋಟ ಮತ್ತು ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಕೊಕ್ಕಿನ ಮೂಲಕ ಮರದ ತೊಗಟೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕೀಟಗಳನ್ನು ಬೇಟೆಯಾಡುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳು ಕೇವಲ ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಕರಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಪರಿಸರದ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ನಾವು ಈ ಅದ್ಭುತ ಪಕ್ಷಿಯ ಜೀವನಚಕ್ರ, ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿ, ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಲಿದ್ದೇವೆ.

ರೆಡ್-ಶಾಫ್ಟೆಡ್ ಫ್ಲಿಕರ್ ಸುಮಾರು 28 ರಿಂದ 32 ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್ ಉದ್ದವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಹಕ್ಕಿಯಾಗಿದೆ. ಇದರ ದೇಹದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಬಣ್ಣವು ಕಂದು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿದ್ದು, ರೆಕ್ಕೆಗಳ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಬಾಲದ ಗರಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಛಾಯೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು, ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಇದಕ್ಕೆ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಇವುಗಳ ಮುಖದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಗೆರೆಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಗಂಡು ಪಕ್ಷಿಗಳು ಗಂಟಲಿನ ಬಳಿ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಮೀಸೆಯಂತಹ ಗುರುತನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, ಇದು ಹೆಣ್ಣು ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಕಾಣಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳ ಕಾಲುಗಳು ಬಲವಾಗಿದ್ದು, ಮರದ ಕಾಂಡಗಳಿಗೆ ಲಂಬವಾಗಿ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಉಗುರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಬಾಲದ ಗರಿಗಳು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿದ್ದು, ಮರವನ್ನು ಹತ್ತುವಾಗ ದೇಹದ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಆಧಾರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಇವುಗಳ ದೇಹರಚನೆಯು ಮರಗಳ ಮೇಲೆ ಬದುಕಲು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿದೆ.

ಈ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ತೆರೆದ ಕಾಡುಗಳು, ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ಮರಗಳು ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮರಗಳಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಗೂಡು ಕಟ್ಟಲು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತವೆ. ರೆಡ್-ಶಾಫ್ಟೆಡ್ ಫ್ಲಿಕರ್‌ಗಳು ಕನಿಷ್ಠ ಮರಗಳಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಬದುಕಬಲ್ಲವು, ಆದರೆ ಅವುಗಳಿಗೆ ಆಹಾರ ಹುಡುಕಲು ಮತ್ತು ಆಶ್ರಯ ಪಡೆಯಲು ಮರಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶಗಳವರೆಗೆ ವಿವಿಧ ವಾತಾವರಣಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಇವುಗಳು ಆಹಾರದ ಹುಡುಕಾಟಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಕೆಳಮಟ್ಟದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋಗಬಹುದು. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಇವುಗಳು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಬದುಕುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಪಕ್ಷಿಗಳಾಗಿವೆ.

ರೆಡ್-ಶಾಫ್ಟೆಡ್ ಫ್ಲಿಕರ್ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಯು ಇತರ ಮರದ ಕೆತ್ತನೆ ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗಿಂತ ತುಸು ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳು ಕೀಟಹಾರಿಗಳಾಗಿದ್ದು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಇರುವೆಗಳು ಮತ್ತು ಜೀರುಂಡೆಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತವೆ. ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಇಳಿದು ಇರುವೆಗಳನ್ನು ಬೇಟೆಯಾಡುವುದು ಇವುಗಳ ವಿಶೇಷ ಗುಣ. ಕೀಟಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಇವುಗಳು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಹಣ್ಣುಗಳು, ಬೀಜಗಳು ಮತ್ತು ಮರದ ರಸವನ್ನು ಸಹ ಸೇವಿಸುತ್ತವೆ. ತಮ್ಮ ಉದ್ದನೆಯ ಮತ್ತು ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವ ನಾಲಿಗೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಮರದ ತೊಗಟೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕೀಟಗಳನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳು ತಮ್ಮ ಆಹಾರ ಹುಡುಕುವಾಗ ಮಣ್ಣಿನ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಕಳೆಯುತ್ತವೆ, ಇದು ಅವುಗಳನ್ನು ಇತರ ಮರದ ಕೆತ್ತನೆ ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗಿಂತ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮರದ ಕಾಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಕೃತಕ ಗೂಡುಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತವೆ. ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಳೆಯ ಮರಗಳಲ್ಲಿ ರಂಧ್ರಗಳನ್ನು ಕೊರೆದು ಗೂಡುಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಹೆಣ್ಣು ಹಕ್ಕಿಯು ಒಂದು ಬಾರಿ ಸುಮಾರು 5 ರಿಂದ 8 ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಇಡುತ್ತದೆ. ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಪಕ್ಷಿಗಳು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಸುಮಾರು ಎರಡು ವಾರಗಳ ಕಾವು ಅವಧಿಯ ನಂತರ ಮರಿಗಳು ಹೊರಬರುತ್ತವೆ. ಮರಿಗಳಿಗೆ ಪೋಷಕ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಕೀಟಗಳನ್ನು ತಂದು ಉಣಿಸುತ್ತವೆ. ಮರಿಗಳು ಸುಮಾರು ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಾರಲು ಕಲಿಯುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳು ತಮ್ಮ ಗೂಡಿನ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಬಹಳ ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ.

ಇವುಗಳು ಬಹಳ ಚಟುವಟಿಕೆಯುಳ್ಳ ಮತ್ತು ಧ್ವನಿಪೂರ್ಣ ಪಕ್ಷಿಗಳಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳು ಮಾಡುವ 'ಕೀ-ಯರ್' ಎಂಬ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶಬ್ದವು ದಾರಿಯಿಂದಲೇ ಇವುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಜೋಡಿಯಾಗಿ ಅಥವಾ ಸಣ್ಣ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ಮರದ ಕಾಂಡಗಳ ಮೇಲೆ ಡ್ರಮ್ ಬಾರಿಸುವಂತೆ ಶಬ್ದ ಮಾಡುವುದು ಇವುಗಳ ಸಂವಹನ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. ಸಂಭೋಗದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗಂಡು ಪಕ್ಷಿಗಳು ಹೆಣ್ಣನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಲು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳು ತಮ್ಮ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಇತರ ಹಕ್ಕಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಜಗಳವಾಡುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ.

ರೆಡ್-ಶಾಫ್ಟೆಡ್ ಫ್ಲಿಕರ್‌ಗಳು ಪ್ರಸ್ತುತ 'ಕಡಿಮೆ ಕಾಳಜಿಯ' (Least Concern) ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಅರಣ್ಯನಾಶ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳ ನಾಶದಿಂದಾಗಿ ಇವುಗಳಿಗೆ ಸವಾಲುಗಳು ಎದುರಾಗುತ್ತಿವೆ. ಮರಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುವುದರಿಂದ ಇವುಗಳ ಗೂಡು ಕಟ್ಟುವ ಸ್ಥಳಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇವುಗಳು ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ಉದ್ಯಾನವನಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದು ಆಶಾದಾಯಕ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ. ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇವುಗಳ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿವೆ.

1. ಇವುಗಳು ಇರುವೆಗಳನ್ನು ತಿನ್ನಲು ಇಷ್ಟಪಡುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಮರದ ಕೆತ್ತನೆ ಹಕ್ಕಿಗಳು.
2. ಇವುಗಳ ನಾಲಿಗೆ ಸುಮಾರು 5 ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್ ಉದ್ದವಿದ್ದು, ಕೀಟಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
3. ಇವುಗಳು ಮಣ್ಣಿನ ಮೇಲೆ ಆಹಾರ ಹುಡುಕುವಾಗ ಬಹಳ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಇರುತ್ತವೆ.
4. ಗಂಡು ಪಕ್ಷಿಗಳು ತಮ್ಮ ಮೀಸೆಯಂತಹ ಗುರುತಿನಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.
5. ಇವುಗಳು ವಲಸೆ ಹೋಗುವಾಗ ದೊಡ್ಡ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಬಹುದು.

ರೆಡ್-ಶಾಫ್ಟೆಡ್ ಫ್ಲಿಕರ್ ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಬಯಸುವವರು ಮುಂಜಾನೆಯ ಸಮಯವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಉತ್ತಮ. ಮರಗಳಿರುವ ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಅಥವಾ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಬೈನಾಕ್ಯುಲರ್ ಬಳಸುವುದು ಇವುಗಳ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳು ಶಬ್ದ ಮಾಡಿದಾಗ ಆ ದಿಕ್ಕಿನತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸಿದರೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಬಹುದು. ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡದಂತೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಗೂಡಿನ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಹೋಗದೆ ದೂರದಿಂದ ವೀಕ್ಷಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯ.

ರೆಡ್-ಶಾಫ್ಟೆಡ್ ಫ್ಲಿಕರ್ ನಮ್ಮ ಪರಿಸರದ ಒಂದು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳ ಸುಂದರ ಬಣ್ಣಗಳು ಮತ್ತು ಮರಗಳನ್ನು ಕೊರೆಯುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕೌಶಲ್ಯವು ಪಕ್ಷಿ ಪ್ರೇಮಿಗಳಿಗೆ ಅದ್ಭುತ ಅನುಭವವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕೀಟಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಇವುಗಳು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಅಪಾರ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತಿವೆ. ಈ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಮರಗಳನ್ನು ನೆಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯಗಳನ್ನು ಉಳಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ನಾವು ಇಂತಹ ಸುಂದರ ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ನೀಡಬಹುದು. ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಗೂ ಈ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ನೋಡುವ ಅವಕಾಶ ಸಿಗಬೇಕೆಂದರೆ, ನಾವು ಇಂದೇ ಜಾಗೃತರಾಗಬೇಕು. ರೆಡ್-ಶಾಫ್ಟೆಡ್ ಫ್ಲಿಕರ್ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಅದರ ಜೀವನ ಕ್ರಮವನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಕರ್ತ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಪಕ್ಷಿಯು ನಮಗೆ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ವಿಸ್ಮಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.