Eared Quetzal

ഇയേർഡ് ക്വെറ്റ്സൽ (Eared Quetzal) എന്നത് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും മനോഹരവും അപൂർവ്വവുമായ പക്ഷികളിൽ ഒന്നാണ്. ശാസ്ത്രീയമായി Euptilotis neoxenus എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന ഈ പക്ഷി, ട്രോഗോണിഡെ (Trogonidae) കുടുംബത്തിൽ പെട്ടതാണ്. പ്രധാനമായും മെക്സിക്കോയിലെ ഉയർന്ന മലനിരകളിലെ വനമേഖലകളിലാണ് ഇവയെ കണ്ടുവരുന്നത്. ഇവയുടെ അസാധാരണമായ സൗന്ദര്യവും ആകർഷകമായ നിറങ്ങളും പക്ഷി നിരീക്ഷകരെ ഏറെ ആകർഷിക്കാറുണ്ട്. വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്ന പക്ഷികളുടെ പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന ഇവയെ കണ്ടെത്തുക എന്നത് വളരെ പ്രയാസകരമാണ്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഇവയെ കാണാൻ സാധിക്കുന്നത് ഏതൊരു പക്ഷി നിരീക്ഷകന്റെയും സ്വപ്നമാണ്. ഈ ലേഖനത്തിലൂടെ ഇയേർഡ് ക്വെറ്റ്സലിന്റെ ജീവിതരീതികളെക്കുറിച്ചും, അവയുടെ പ്രത്യേകതകളെക്കുറിച്ചും, അവ നേരിടുന്ന വെല്ലുവിളികളെക്കുറിച്ചും നമുക്ക് വിശദമായി പരിശോധിക്കാം.

ഇയേർഡ് ക്വെറ്റ്സലുകൾക്ക് ഏകദേശം 33 മുതൽ 36 സെന്റീമീറ്റർ വരെ നീളമുണ്ട്. ഇവയുടെ ശരീരഘടന വളരെ ആകർഷകമാണ്. പ്രധാനമായും തിളങ്ങുന്ന പച്ച നിറമാണ് ഇവയുടെ ശരീരത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നത്. ചിറകുകൾക്കും വാലിനും കടും പച്ച നിറമാണെങ്കിലും, വയറിന്റെ ഭാഗത്ത് മനോഹരമായ ചുവപ്പ് നിറം കാണാൻ സാധിക്കും. പെൺപക്ഷികൾക്ക് ആൺപക്ഷികളേക്കാൾ നിറം അല്പം കുറവായിരിക്കും. ഇവയുടെ തലയിലെ തൂവലുകൾക്ക് ഒരു പ്രത്യേകതയുണ്ട്; തലയുടെ വശങ്ങളിൽ നീളമുള്ള തൂവലുകൾ കാണപ്പെടുന്നതിനാലാണ് ഇവയ്ക്ക് 'ഇയേർഡ്' (Eared) എന്ന പേര് ലഭിച്ചത്. കണ്ണുകൾക്ക് ചുറ്റും ചുവപ്പ് നിറത്തിലുള്ള ഒരു വളയം ഇവയുടെ പ്രത്യേകതയാണ്. ഇവയുടെ കൊക്ക് മഞ്ഞനിറത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഇവയുടെ നീളമുള്ള വാലും, ശരീരത്തിലെ വർണ്ണാഭമായ തൂവലുകളും ഇവയെ മറ്റ് ട്രോഗൺ ഇനങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാക്കുന്നു.

ഇയേർഡ് ക്വെറ്റ്സലുകൾ പ്രധാനമായും മെക്സിക്കോയിലെ സിയറ മാഡ്രെ ഓക്സിഡന്റൽ (Sierra Madre Occidental) പർവ്വതനിരകളിലെ ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങളിലാണ് ജീവിക്കുന്നത്. സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 1800 മുതൽ 3000 മീറ്റർ വരെ ഉയരമുള്ള പൈൻ-ഓക്ക് വനങ്ങളാണ് ഇവയുടെ പ്രധാന ആവാസകേന്ദ്രങ്ങൾ. തണുപ്പുള്ളതും ധാരാളം മരങ്ങളുള്ളതുമായ പ്രദേശങ്ങളാണ് ഇവ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നത്. വനനശീകരണം കാരണം ഇവയുടെ ആവാസവ്യവസ്ഥ ഇന്ന് വലിയ ഭീഷണി നേരിടുന്നുണ്ട്. പഴയ മരങ്ങളുള്ള വനങ്ങളിലാണ് ഇവ കൂടുണ്ടാക്കാനും ഭക്ഷണം തേടാനും ആഗ്രഹിക്കുന്നത്. മനുഷ്യ ഇടപെടലുകൾ കുറഞ്ഞ, നിബിഡമായ വനപ്രദേശങ്ങളാണ് ഇവയുടെ നിലനിൽപ്പിന് അത്യന്താപേക്ഷിതം. ഈ പക്ഷികളെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി അവയുടെ ആവാസവ്യവസ്ഥ നിലനിർത്തേണ്ടത് വളരെ പ്രധാനമാണ്.

ഇയേർഡ് ക്വെറ്റ്സലുകൾ പ്രധാനമായും പഴങ്ങളും പ്രാണികളുമാണ് ഭക്ഷണമാക്കുന്നത്. വനങ്ങളിലെ വിവിധ തരം ചെറിയ പഴങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ച് കാട്ടുപഴങ്ങൾ ഇവയുടെ പ്രിയപ്പെട്ട ഭക്ഷണമാണ്. കൂടാതെ, പ്രജനന കാലഘട്ടത്തിൽ കുഞ്ഞുങ്ങൾക്ക് ഊർജ്ജം പകരുന്നതിനായി ചെറിയ പ്രാണികളെയും പുഴുക്കളെയും ഇവ ഭക്ഷണമായി നൽകുന്നു. മരങ്ങളുടെ മുകളിൽ ഇരുന്നുകൊണ്ട് പഴങ്ങൾ കൊത്തിയെടുക്കുന്ന രീതിയാണ് ഇവയ്ക്കുള്ളത്. ഇവയ്ക്ക് വെള്ളം കുടിക്കാൻ വലിയ ജലാശയങ്ങളുടെ ആവശ്യമില്ല, മരങ്ങളിലെ ഇലകളിൽ തങ്ങിനിൽക്കുന്ന മഞ്ഞുതുള്ളികളോ ചെറിയ അരുവികളോ മതിയാകും. ഭക്ഷണലഭ്യത കുറയുന്ന സമയങ്ങളിൽ ഇവ ഭക്ഷണത്തിനായി ദൂരസ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് സഞ്ചരിക്കാറുണ്ട്. ഇവയുടെ ഭക്ഷണരീതികൾ വനത്തിലെ വിത്തുകൾ വിതരണം ചെയ്യുന്നതിനും പരിസ്ഥിതി സന്തുലിതാവസ്ഥ നിലനിർത്തുന്നതിനും സഹായിക്കുന്നു.

ഇയേർഡ് ക്വെറ്റ്സലുകളുടെ പ്രജനനകാലം സാധാരണയായി വസന്തകാലത്താണ്. ഇവ മരപ്പൊത്തുകളിലാണ് കൂടുണ്ടാക്കുന്നത്. മരങ്ങളിൽ സ്വാഭാവികമായി ഉണ്ടാകുന്ന പൊത്തുകളോ, മരങ്കൊത്തികൾ ഉപേക്ഷിച്ച പൊത്തുകളോ ആണ് ഇവ കൂടുണ്ടാക്കാൻ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്. ആൺപക്ഷിയും പെൺപക്ഷിയും ചേർന്ന് കൂടൊരുക്കുന്നതിൽ പങ്കാളികളാകുന്നു. പെൺപക്ഷി സാധാരണയായി രണ്ട് മുതൽ മൂന്ന് മുട്ടകൾ വരെ ഇടുന്നു. മുട്ട വിരിയിക്കുന്നതിനും കുഞ്ഞുങ്ങളെ പരിപാലിക്കുന്നതിനും ആൺപക്ഷിയും പെൺപക്ഷിയും തുല്യമായ പങ്ക് വഹിക്കുന്നു. കുഞ്ഞുങ്ങൾ പുറത്തുവന്നാൽ അവയ്ക്ക് ആവശ്യമായ ഭക്ഷണം നൽകി വളർത്തുന്നത് മാതാപിതാക്കളാണ്. ഏകദേശം ഒരു മാസത്തോളം കുഞ്ഞുങ്ങൾ കൂടിനുള്ളിൽ വളരുന്നു. ശേഷം അവ പറക്കാൻ പ്രാപ്തരാകുന്നു. വനനശീകരണം മൂലം മരപ്പൊത്തുകൾ ലഭ്യമല്ലാത്തത് ഇവയുടെ പ്രജനനത്തെ സാരമായി ബാധിക്കുന്നുണ്ട്.

സ്വഭാവത്തിൽ വളരെ ശാന്തരായ പക്ഷികളാണ് ഇയേർഡ് ക്വെറ്റ്സലുകൾ. ഇവ മരങ്ങളുടെ മുകളിൽ അനങ്ങാതെ ഇരിക്കുന്നതിന് ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു. ഇവയുടെ ഈ സ്വഭാവം കാരണം ഇവയെ കണ്ടുപിടിക്കാൻ വളരെ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്. ഇവ അങ്ങോട്ടും ഇങ്ങോട്ടും പറക്കുമ്പോൾ വലിയ ശബ്ദമുണ്ടാക്കാറില്ല. ആൺപക്ഷികൾ പ്രജനന കാലഘട്ടത്തിൽ പ്രത്യേക ശബ്ദങ്ങൾ പുറപ്പെടുവിക്കാറുണ്ട്. ഇവ വളരെ ലജ്ജയുള്ള പക്ഷികളാണ്, മനുഷ്യരെ കണ്ടാൽ പെട്ടെന്ന് തന്നെ ഒളിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. ശത്രുക്കളിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാൻ മരങ്ങളുടെ ഇലകൾക്കിടയിൽ ഒളിച്ചിരിക്കാൻ ഇവയ്ക്ക് പ്രത്യേക കഴിവുണ്ട്. ഇവയുടെ ഈ സ്വഭാവം നിരീക്ഷകർക്ക് ഇവയെ പഠിക്കാൻ വലിയ വെല്ലുവിളിയാണ് ഉയർത്തുന്നത്.

ഇയേർഡ് ക്വെറ്റ്സൽ നിലവിൽ വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്ന പക്ഷികളുടെ പട്ടികയിലാണ് ഉള്ളത്. ഇവയുടെ എണ്ണം ക്രമാതീതമായി കുറഞ്ഞുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. പ്രധാനമായും ആവാസവ്യവസ്ഥയുടെ നാശവും വനനശീകരണവുമാണ് ഇതിന് പ്രധാന കാരണം. മെക്സിക്കൻ സർക്കാർ ഇവയെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി വിവിധ പദ്ധതികൾ ആവിഷ്കരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇവ കാണപ്പെടുന്ന വനപ്രദേശങ്ങളെ സംരക്ഷിത മേഖലകളായി പ്രഖ്യാപിക്കേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ്. അനധികൃത വേട്ടയാടലും ഇവയുടെ എണ്ണം കുറയാൻ കാരണമാകുന്നു. പൊതുജനങ്ങളിൽ അവബോധം വളർത്തുന്നതിലൂടെയും വനസംരക്ഷണത്തിലൂടെയും മാത്രമേ ഈ അപൂർവ്വ പക്ഷിയെ വരുംതലമുറകൾക്കായി നിലനിർത്താൻ സാധിക്കുകയുള്ളൂ.

1. ഇവയുടെ തലയിലെ പ്രത്യേക തൂവലുകൾ കാരണമാണ് 'ഇയേർഡ്' എന്ന പേര് ലഭിച്ചത്.
2. ഇവയ്ക്ക് പ്രകാശത്തിൽ തിളങ്ങുന്ന പച്ച നിറമുള്ള തൂവലുകളാണുള്ളത്.
3. ഇയേർഡ് ക്വെറ്റ്സലുകൾ വളരെ ലജ്ജയുള്ളതും നിശബ്ദവുമായ പക്ഷികളാണ്.
4. മരപ്പൊത്തുകളിലാണ് ഇവ കൂടുണ്ടാക്കുന്നത്.
5. ഇവയുടെ കണ്ണുകൾക്ക് ചുറ്റും ചുവപ്പ് നിറത്തിലുള്ള വളയമുണ്ട്.
6. മെക്സിക്കോയിലെ പൈൻ-ഓക്ക് വനങ്ങളിൽ മാത്രമാണ് ഇവയെ കാണാൻ കഴിയുന്നത്.
7. ഇവ പഴങ്ങളും പ്രാണികളും ഭക്ഷണമാക്കുന്നു.

ഇയേർഡ് ക്വെറ്റ്സലിനെ കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് ചില നിർദ്ദേശങ്ങൾ നൽകാം. ആദ്യം, ഇവ കാണപ്പെടുന്ന പ്രദേശങ്ങളെക്കുറിച്ച് വ്യക്തമായ പഠനം നടത്തുക. அதிகாலை സമയമാണ് ഇവയെ കാണാൻ ഏറ്റവും അനുയോജ്യം. വളരെ നിശബ്ദത പാലിക്കാൻ ശ്രമിക്കുക, കാരണം ഇവ ചെറിയ ശബ്ദങ്ങൾ കേട്ടാൽ പോലും ഭയന്ന് പറന്നുപോകും. ഒരു നല്ല ബൈനോക്കുലർ കരുതുന്നത് ഗുണകരമായിരിക്കും. ഇവ മരങ്ങളുടെ മുകളിൽ ഇരിക്കാൻ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നതിനാൽ മരങ്ങളുടെ മുകൾ ഭാഗത്തേക്ക് ശ്രദ്ധിക്കുക. ക്ഷമ വളരെ പ്രധാനമാണ്, മണിക്കൂറുകളോളം കാത്തിരിക്കേണ്ടി വന്നേക്കാം. ഫോട്ടോ എടുക്കുമ്പോൾ ഫ്ലാഷ് ഉപയോഗിക്കാതിരിക്കുക. ഇവയുടെ ആവാസവ്യവസ്ഥയെ തകർക്കാതെ വേണം നിരീക്ഷണം നടത്താൻ.

ഇയേർഡ് ക്വെറ്റ്സൽ പ്രകൃതിയുടെ ഒരു വലിയ അത്ഭുതമാണ്. മനോഹരമായ നിറങ്ങളും അസാധാരണമായ പെരുമാറ്റരീതികളും ഈ പക്ഷിയെ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും സവിശേഷമായ പക്ഷികളിൽ ഒന്നാക്കി മാറ്റുന്നു. എന്നാൽ ഇന്ന് ഈ പക്ഷി വലിയൊരു പ്രതിസന്ധിയിലൂടെയാണ് കടന്നുപോകുന്നത്. ആവാസവ്യവസ്ഥയുടെ നാശവും കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനവും ഇവയുടെ നിലനിൽപ്പിനെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നു. ഒരു പക്ഷി നിരീക്ഷകൻ എന്ന നിലയിൽ, ഈ പക്ഷിയെ സംരക്ഷിക്കുക എന്നത് നമ്മുടെ കടമയാണ്. വനസംരക്ഷണവും ബോധവൽക്കരണവും മാത്രമാണ് ഇതിനുള്ള ഏക പരിഹാരം. ഭാവിയിൽ നമ്മുടെ വനങ്ങളിൽ ഈ പക്ഷിയുടെ ശബ്ദം മുഴങ്ങിക്കേൾക്കണമെങ്കിൽ നാം ഇപ്പോൾ തന്നെ ഉണർന്നു പ്രവർത്തിക്കണം. ഇയേർഡ് ക്വെറ്റ്സലിനെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ പഠിക്കുന്നതിലൂടെയും മറ്റുള്ളവർക്ക് ഇതിനെക്കുറിച്ച് അറിവ് നൽകുന്നതിലൂടെയും നമുക്ക് ഈ അപൂർവ്വ പക്ഷിയെ സംരക്ഷിക്കാൻ സാധിക്കും. പ്രകൃതിയെ സ്നേഹിക്കുന്ന ഓരോരുത്തരും ഈ ദൗത്യത്തിൽ പങ്കാളികളാകണം.