नोक्टर्नल क्युरॅसो (Nothocrax urumutum) हा एक अत्यंत दुर्मिळ आणि रहस्यमय पक्षी आहे, जो प्रामुख्याने दक्षिण अमेरिकेतील घनदाट जंगलांमध्ये आढळतो. हा पक्षी त्याच्या रात्रीच्या सवयींमुळे ओळखला जातो, ज्यामुळे त्याला 'नोक्टर्नल' असे नाव पडले आहे. क्युरॅसो कुटुंबातील इतर पक्षी सहसा दिवसा सक्रिय असतात, परंतु हा प्रजातीचा पक्षी रात्रीच्या वेळी हालचाल करणे पसंत करतो. हा पक्षी क्रॅसिडे (Cracidae) कुळातील असून, तो जमिनीवर राहणाऱ्या पक्ष्यांमध्ये एक विशेष स्थान राखतो. याचे शास्त्रीय नाव 'नोथोक्रॅक्स उरुमुतुम' असे आहे. विज्ञानाच्या दृष्टीने हा पक्षी अभ्यासाचा एक महत्त्वाचा विषय आहे कारण त्याच्या रात्रीच्या जीवनशैलीबद्दल आजही अनेक गोष्टी गुलदस्त्यात आहेत. या पक्ष्याची उपस्थिती जंगलाच्या परिसंस्थेसाठी अत्यंत महत्त्वाची मानली जाते. घनदाट झाडी आणि कमी प्रकाश असलेल्या ठिकाणी राहिल्यामुळे, सामान्य मानवांना याचे दर्शन होणे खूप कठीण असते. या लेखात आपण या अद्भुत पक्ष्याबद्दल सविस्तर माहिती घेणार आहोत.
