common stonechat

യൂറോപ്പിലും ഏഷ്യയിലും ആഫ്രിക്കയിലുമായി കാണപ്പെടുന്ന ഒരു ചെറിയ പക്ഷിയാണ് കോമൺ സ്റ്റോൺചാറ്റ് (Saxicola torquatus). ഇവ പ്രധാനമായും കുറ്റിച്ചെടികൾ നിറഞ്ഞ തുറന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ വസിക്കുന്നു. ജനിതകപരമായി വ്യത്യസ്തങ്ങളായ ഒരു കൂട്ടം പക്ഷികളുടെ പ്രതിനിധിയായി ഇതിനെ കണക്കാക്കുന്നു.

ഏകദേശം 13 സെന്റിമീറ്റർ വലിപ്പമുള്ള ഈ പക്ഷിക്ക് സവിശേഷമായ നിറങ്ങളുണ്ട്. യൂറോപ്യൻ സ്റ്റോൺചാറ്റുമായി ഇതിന് സാമ്യമുണ്ടെങ്കിലും, ഇതിന്റെ ശരീരത്തിന്റെ മുകൾഭാഗം കൂടുതൽ ഇരുണ്ടതും അടിഭാഗം വെളുത്തതുമാണ്. ഇതിന് വെള്ള നിറത്തിലുള്ള ഒരു പിൻഭാഗവും (white rump) നെഞ്ചിൽ കുറഞ്ഞ അളവിൽ ഓറഞ്ച് നിറവുമുണ്ട്.

വേനൽക്കാലത്ത് കുറ്റിച്ചെടികൾ നിറഞ്ഞ തുറന്ന പ്രദേശങ്ങളിലും ഉയർന്ന മരുഭൂമികളിലും ഇവയെ കാണാം. എന്നാൽ ശൈത്യകാലത്ത് ഇവ കുറ്റിക്കാടുകളിലേക്കും കൃഷിയിടങ്ങളിലേക്കും താമസം മാറ്റുന്നു.

കോമൺ സ്റ്റോൺചാറ്റുകൾ പ്രധാനമായും പ്രാണികളെയും അവയുടെ ലാർവകളെയുമാണ് ഭക്ഷണമാക്കുന്നത്. വണ്ടുകൾ, ഈച്ചകൾ, ഉറുമ്പുകൾ, പുൽച്ചാടികൾ, ചിലന്തികൾ എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. കൂടാതെ ഇവ ചെറിയ ഒച്ചുകൾ, മണ്ണീരകൾ, ചെറിയ മീനുകൾ, പല്ലികൾ എന്നിവയെയും വിത്തുകളും പഴങ്ങളും ഭക്ഷിക്കാറുണ്ട്.

കുറ്റിച്ചെടികൾക്കിടയിലോ നിലത്തോ ആണ് ഇവ കൂടുണ്ടാക്കുന്നത്. പുല്ല്, വേരുകൾ, പായൽ എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് നിർമ്മിക്കുന്ന കപ്പിന്റെ ആകൃതിയുള്ള കൂടുകളിൽ രോമങ്ങളും തൂവലുകളും കൊണ്ട് മെത്തയൊരുക്കാറുണ്ട്. ശത്രുക്കളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷണം ലഭിക്കാൻ ഇവ കൂട് വളരെ രഹസ്യമായി വയ്ക്കുന്നു.

സാധാരണയായി കുറ്റിച്ചെടികളുടെയോ വേലികളുടെയോ മുകളിൽ നിവർന്നിരുന്ന് ചുറ്റുപാടുകൾ നിരീക്ഷിക്കുന്ന സ്വഭാവം ഇവയ്ക്കുണ്ട്. അവിടെ നിന്ന് പെട്ടെന്ന് താഴേക്ക് പറന്ന് ഇരയെ പിടികൂടും. ചിറകുകളും വാലും ഇടയ്ക്കിടെ കുടയുന്നതും രണ്ട് കല്ലുകൾ കൂട്ടിമുട്ടുന്നതുപോലെയുള്ള ശബ്ദം പുറപ്പെടുവിക്കുന്നതും ഇവയുടെ പ്രത്യേകതയാണ്.

ഐയുസിഎൻ (IUCN) കണക്കനുസരിച്ച് ഈ പക്ഷി നിലവിൽ വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്നില്ല. അതിനാൽ ഇവയെ 'കുറഞ്ഞ ആശങ്കയുള്ള' (Least Concern) വിഭാഗത്തിലാണ് ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്.

1. ഇവയെ പലപ്പോഴും ജനിതകപരമായി വ്യത്യസ്തങ്ങളായ ഒരു കൂട്ടം പക്ഷികളുടെ (Superspecies) ഭാഗമായാണ് കണക്കാക്കുന്നത്.
2. രണ്ട് കല്ലുകൾ കൂട്ടിമുട്ടുന്നതുപോലെയുള്ള ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുന്നത് കൊണ്ടാണ് ഇവയ്ക്ക് സ്റ്റോൺചാറ്റ് എന്ന പേര് ലഭിച്ചത്.
3. ഇവ തങ്ങളുടെ അതിർത്തി സംരക്ഷിക്കുന്ന കാര്യത്തിൽ വളരെ ജാഗ്രതയുള്ളവരാണ്.
4. താരതമ്യേന വലിപ്പം കുറവാണെങ്കിലും ഇവ ചെറിയ നട്ടെല്ലുള്ള ജീവികളെയും വേട്ടയാടാറുണ്ട്.

പക്ഷി നിരീക്ഷകർക്ക് തുറന്ന പറമ്പുകളിലെ കുറ്റിച്ചെടികളുടെ അറ്റത്ത് നോക്കിയാൽ ഇവയെ എളുപ്പത്തിൽ കണ്ടെത്താം. ഇവയുടെ പ്രത്യേക രീതിയിലുള്ള 'ക്ലിക്ക്' ശബ്ദം ശ്രദ്ധിക്കുന്നത് പക്ഷിയെ തിരിച്ചറിയാൻ സഹായിക്കും. ഫോട്ടോഗ്രാഫിക്ക് അനുയോജ്യമായ രീതിയിൽ ഇവ പൊതുവെ മനുഷ്യരെ അമിതമായി പേടിക്കാത്തവരാണ്.

പ്രകൃതിയുടെ ജൈവവൈവിധ്യത്തിൽ വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു സ്ഥാനമാണ് കോമൺ സ്റ്റോൺചാറ്റിനുള്ളത്. കുറ്റിച്ചെടികൾ നിറഞ്ഞ ഇടങ്ങളിലെ ഇവയുടെ സാന്നിധ്യം ആ പ്രദേശത്തിന്റെ ആരോഗ്യകരമായ ആവാസവ്യവസ്ഥയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. പക്ഷി സ്നേഹികൾക്കും ശാസ്ത്രജ്ഞർക്കും ഒരുപോലെ കൗതുകം നൽകുന്ന ഒന്നാണ് ഈ കൊച്ചു പക്ഷി.