crested serpent eagle

Spilornis cheela

crested serpent eagle
Click image to enlarge
Read in: English Español Português हिन्दी বাংলা தமிழ் മലയാളം मराठी ગુજરાતી తెలుగు Français Deutsch Русский 日本語 简体中文 Italiano Tiếng Việt العربية ಕನ್ನಡ ਪੰਜਾਬੀ

Crested Serpent Eagle बद्दल मूलभूत माहिती

Scientific NameSpilornis cheela
Status LC कमी काळजी
Size56-74 cm (22-29 inch)
Colors
Black
Grey

स्थानिक भाषांमधील नावे

assamese:সাপমৰা ঈগল, চুটিঠুঁটিয়া ঈগল
bengali:চূড়াবাজ, সর্পচিল, ঝুঁটিয়াল সর্পচিল
french:Circaète serpentaire
gujarati:શીખરો, શિખરો
hindi:घोघा, फुरसतिया
kannada:ಕೆಳಹದ್ದು, ಶಿಖೆಯುಳ್ಳ ಹಾವುಹದ್ದು
malayalam:ചേരാചിറകൻ, പാമ്പിൻ പരുന്ത്
marathi:तुणतुणे, सर्पमार गरुड
nepali:सुगा ठुडे चील, सर्पचील
oriya:କୁଣ୍ଡଳିଆ ଇଗଲ, ଚିଲଗୁଣ୍ଡିଆ
portuguese:Águia-serpenteira-cristada
punjabi:ਸੱਪਮਾਰ ਉਕਾਬ, ਕਲਗੀਧਰ ਸੱਪਮਾਰ ਉਕਾਬ
sanskrit:सर्पघ्न, नागान्तक
spanish:culebrera chiila
tamil:பாம்பு பருந்து, கொண்டை பாம்பு பருந்து
telugu:పాము గద్ద, కొండ గద్ద

ओळख

तुरावाला सर्प गरुड (Crested Serpent Eagle) हा आशिया खंडातील जंगलांमध्ये आढळणारा एक रुबाबदार शिकारी पक्षी आहे. त्याच्या डोक्यावरील विशिष्ट तुऱ्यामुळे आणि सापांची शिकार करण्याच्या कौशल्यामुळे तो पक्षीप्रेमींमध्ये अत्यंत लोकप्रिय आहे.

शारीरिक रचना

या गरुडाचा आकार साधारणपणे ५६ ते ७४ सेमी असतो. याचा रंग प्रामुख्याने गडद तपकिरी असतो. त्याच्या पंखांच्या खालच्या बाजूला आणि पोटावर पांढरे ठिपके असतात. याचे सर्वात महत्त्वाचे वैशिष्ट्य म्हणजे याच्या डोक्यावर असलेला काळ्या-पांढऱ्या रंगाचा तुरा आणि डोळ्यांभोवती असलेला गडद पिवळा रंग.

नैसर्गिक अधिवास

हा पक्षी प्रामुख्याने घनदाट जंगले, पानझडीची जंगले आणि शेतांच्या कडेला असलेल्या झाडांवर आढळतो. पाण्याचे स्रोत जवळ असलेल्या ठिकाणी याचे वास्तव्य जास्त असते. हा पक्षी भारत, श्रीलंका आणि दक्षिण-पूर्व आशियामध्ये मोठ्या प्रमाणावर आढळतो.

खाद्य

नावाप्रमाणेच, या गरुडाचे मुख्य अन्न साप आहे. तो विषारी आणि बिनविषारी अशा दोन्ही प्रकारच्या सापांची शिकार करतो. सापांशिवाय तो सरडे, बेडूक, उंदीर आणि कधीकधी लहान पक्षी देखील खातो.

प्रजनन आणि घरटे

यांचा विणीचा हंगाम साधारणपणे डिसेंबर ते मार्च या काळात असतो. हे पक्षी उंच झाडांच्या शेंड्यावर काड्या आणि पानांचा वापर करून आपले घरटे बांधतात. मादी साधारणपणे एकच पांढऱ्या रंगाचे अंडे देते, ज्याची काळजी नर आणि मादी दोघेही घेतात.

वर्तन

हा पक्षी दिवसा सक्रिय असतो आणि बराच वेळ झाडाच्या फांदीवर शांतपणे बसून शिकारीची वाट पाहतो. आकाशात उंच घिरट्या घालताना हा पक्षी विशिष्ट प्रकारचा मोठा आवाज (शिट्टीसारखा) काढतो, ज्यावरून त्याचे अस्तित्व सहज ओळखता येते.

संवर्धन स्थिती

सध्या तुरावाला सर्प गरुड हा 'कमी चिंताजनक' (Least Concern) श्रेणीत असला तरी, वाढती जंगलतोड आणि अधिवास नष्ट होणे यामुळे त्यांच्या संख्येवर भविष्यात परिणाम होऊ शकतो.

रंजक तथ्ये

  1. या गरुडाच्या डोक्यावरील तुरा तो रागावल्यावर किंवा उत्तेजित झाल्यावर उभा करतो.
  2. हा सापाच्या मानेवर जोरदार प्रहार करून त्याला जागीच ठार मारण्यात पटाईत असतो.
  3. याचे पाय जाड खवल्यांनी झाकलेले असतात, जे सापाच्या दंशापासून त्याचे रक्षण करतात.
  4. याचा आवाज जंगलात दूरवर ऐकू येतो, जो इतर प्राण्यांना सावध करतो.

पक्षिमित्र किंवा निरीक्षकांसाठी टिप्स

जर तुम्हाला तुरावाला सर्प गरुड पाहायचा असेल, तर सकाळी १० ते दुपारी २ च्या दरम्यान जंगलातील उंच झाडांच्या शेंड्यांकडे लक्ष द्या. आकाशात घिरट्या घालताना त्याच्या पंखांच्या पांढऱ्या पट्ट्यांवरून तुम्ही त्याला ओळखू शकता.

निष्कर्ष

तुरावाला सर्प गरुड हा निसर्गातील अन्नसाखळीतील एक महत्त्वाचा दुवा आहे. सापांची संख्या मर्यादित ठेवण्यात आणि पर्यावरणाचे संतुलन राखण्यात या पक्षाचे मोलाचे योगदान आहे.

वितरण नकाशा आणि श्रेणी

Official Distribution Data provided by BirdLife International and Handbook of the Birds of the World (2025)

Crested Serpent Eagle बद्दल वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs)

Crested Serpent Eagle name in bengali?

The bengali name for Crested Serpent Eagle is চূড়াবাজ, সর্পচিল, ঝুঁটিয়াল সর্পচিল.

Crested Serpent Eagle name in gujarati?

The gujarati name for Crested Serpent Eagle is શીખરો, શિખરો.

Crested Serpent Eagle name in hindi?

The hindi name for Crested Serpent Eagle is घोघा, फुरसतिया.

Crested Serpent Eagle name in malayalam?

The malayalam name for Crested Serpent Eagle is ചേരാചിറകൻ, പാമ്പിൻ പരുന്ത്.

Crested Serpent Eagle name in marathi?

The marathi name for Crested Serpent Eagle is तुणतुणे, सर्पमार गरुड.

Crested Serpent Eagle name in nepali?

The nepali name for Crested Serpent Eagle is सुगा ठुडे चील, सर्पचील.

Crested Serpent Eagle name in tamil?

The tamil name for Crested Serpent Eagle is பாம்பு பருந்து, கொண்டை பாம்பு பருந்து.

Crested Serpent Eagle name in assamese?

The assamese name for Crested Serpent Eagle is সাপমৰা ঈগল, চুটিঠুঁটিয়া ঈগল.

Crested Serpent Eagle name in kannada?

The kannada name for Crested Serpent Eagle is ಕೆಳಹದ್ದು, ಶಿಖೆಯುಳ್ಳ ಹಾವುಹದ್ದು.

Crested Serpent Eagle name in punjabi?

The punjabi name for Crested Serpent Eagle is ਸੱਪਮਾਰ ਉਕਾਬ, ਕਲਗੀਧਰ ਸੱਪਮਾਰ ਉਕਾਬ.

Crested Serpent Eagle name in sanskrit?

The sanskrit name for Crested Serpent Eagle is सर्पघ्न, नागान्तक.

Crested Serpent Eagle name in oriya?

The oriya name for Crested Serpent Eagle is କୁଣ୍ଡଳିଆ ଇଗଲ, ଚିଲଗୁଣ୍ଡିଆ.

Crested Serpent Eagle name in telugu?

The telugu name for Crested Serpent Eagle is పాము గద్ద, కొండ గద్ద.

Crested Serpent Eagle name in french?

The french name for Crested Serpent Eagle is Circaète serpentaire.

Crested Serpent Eagle name in spanish?

The spanish name for Crested Serpent Eagle is culebrera chiila.

Crested Serpent Eagle name in portuguese?

The portuguese name for Crested Serpent Eagle is Águia-serpenteira-cristada.